Historia Kościoła i Klasztoru Kapucyńskiego
w mieście Nowe Miasto nad Pilicą
Nowe Miasto nad Pilicą powstało z dwóch bardzo starych osad nad Pilicą: Góry i Pobiednej,
która uzyskała prawa miejskie w 1400 r.
XIV w. - Przebiegał tędy szlak handlowy z Torunia do Lwowa (przez Rawę i Radom).
1473 - Pobiedna traci prawa miejskie, a uzyskuje je Nowe Miasto,
którego założyciel hr. Rawicz przybrał nazwisko Nowomiejski.
XVI w. - Rodzina Nowomiejskich traci prawo własności na rzecz innych rodów.
XVIII w. - Właścicielem Nowego Miasta zostaje Jan Małachowski, referendarz koronny.
Kapucyni - najsurowsza reforma zakonu franciszkańskiego powstała we Włoszech w 1525 r.
Zostali sprowadzeni do Polski przez króla Jana III Sobieskiego w 1681 r.
Przechodząc z Warszawy do Krakowa zatrzymali się w Świdnie u byłego wojewody rawskiego St. Świdzińskiego,
który chciał zbudować im klasztor w Radomiu, Lwowie lub Odrzywole (1761).
1762 - W porozumieniu z zięciem K. Granowskim wojewodą rawskim, dziedzicem dóbr Nowe Miasto,
postanowiono tu wybudować kościół i klasztor (24 X uroczyste poświęcenie krzyża).
Kapucyni na razie zamieszkali prywatnie.
1765 - Zbudowano kaplicę, miejscowy proboszcz Cielemski wstrzymał budowę - do odbudowania
kościoła parafialnego, którego kollattorem był K. Granowski.
1766-07-31 - Położono fundamenty pod mury ogrodowe osobiście przez Fundatora i
jego żonę Bonę ze Świdzińskich i jej siostrę Mariannę Lanckorońską, współfundatorkę.
1767 - Ukończono mór okalający ogród.
1768-07-27 - Położono fundamenty pod klasztor.
1778 - Ukończono budowę klasztoru (Postępowała powoli, bo główny fundator K. Granowski,
stronnik konfederacji Barskiej, utracił swoje majątki).
1780 - Rozpoczęto budowę kościoła w stylu baroku toskańskiego.
1784 - Ukończono kościół w stanie surowym.
1785 - Otynkowano kościół, przeniesiono Najświętszy Sakrament i odprawiono
pierwszą Mszę św. w odpustu św. Franciszka, 4 października.
1789 - Hospicjum Nowomiejskich erygowano jako formalny klasztor.
1793 - Tabernakulum i wszystkie antepedia ufundowała Marianna Lanckorońska.
1815 - Konsekracja kościoła p.w. św. Kazimierza przez bp Fr. R. Zembrzyckiego z Warszawy
(w ciągu 5 dni sakrament bierzmowania otrzymało tu 7003 osoby; Komunię św. przyjęło 11700 osób).
1816 - Zawieszono dzwon wagi 178 funtów i zaczęto porządkować bibliotekę
(osobiście przez o. Wiator Piotrowskiego, prowincjała).
1838-39 - Zbudowano nawy boczne i kaplicę p.w. Bł. Anioła z Akri, zwaną przybudówką
staraniem prow. o Benjamina Szymaliskiego, według projektu architekta J. Neugebauera i Kamińskiego.
Ołtarze późno barakowe zostały wykonana przez brata Sewera,
z obrazami (Szymona Czechowicza, św. Franciszek i św. Antoni) i (Fr. Smugiewicza oł. św. Feliks),
(Andriolli - oł. wielki Ukrzyżowanie).
W dniach14-17 VI bp T. Chmielewski sufragan warszawski wybierzmował tu 8000 osób.
1857 - Powiększono ogród staraniem gwardiana o. Archanioła Parszelona.
1858-10-19 - Poświęcono bibliotekę wystawiono kosztem L. Lewińskiego, dziedzica Rzeczycy.
1862-74 - Gwardianem klasztoru jest Leander Lendzian, współzałożyciel sióstr nazaretanek.
1873 - Dr Jan Bieliński zakłada w Nowym Mieście Zakład Hydropatyczny,
w którym przebywali min. malarze(M. Andriolli), literaci i poeci (E. Orzeszkowa i inni).
1889-92 - o. Rafał Mazurkiewicz, gwardian, religijny pisarz ludowy, porządkuje ołtarzyk obok kościoła
i stawia na nim figurę Matki Bożej, dłuta Proszkowskiego.
1892 - Przybywają tu kapucyni z Zakroczymia po skasowaniu tamtejszego klasztoru,
a za nimi penitenci, co przyczynia się do rozwoju miasta.
Gwardianem zostaje o. Feliks Sadowski,znakomity kaznodzieja (1892-1916).
1893 - Wystawienie nowego ołtarza z wielkim krucyfiksem, przywiezionym z Zakroczymia,
położenie nowej posadzki marmurowej; 18 IX umarł na atak serca o. Fr. Szymanowski,
znakomity kaznodzieja, apostoł trzeźwości, założyciel gospod chrześcijańskich.
1895-02-26 - Śmierć o. Prokopa Leszczyńskiego, eksprowincjata,
pisarza książek religijnych (autor 105 książek).
1897-03-06 - Pierwsze po kasacie klasztoru obłóczyny kleryka Antoniego Wysłoucha za specjalnym
jednorazowym pozwoleniem władz carskich.
1900-06-22 - Śmierć o. Albina Konwerskiego, świętobliwego mistyka,
wybitnego wychowawcy kilku pokoleń kapucyńskich.
1904-10-14 - Śmierć o. Bernarda Gratowskiego, znanego kartografa i plastyka.
1905-11-11 - Otwarcie nowicjatu, po 41 latach od kasaty.
1907 - Ustawienie w "przybudówce" nowego ołtarza (figura Matki Bożej Niepokalanie Poczętej i
Tronujące Serce Pana Jezusa - autorstwa Proszkowskiego,
a niektóre dekoracyjne elementy zrobił o. Benwenuty,jak i konfesjonały i drzwi w zakrystii.
1910 - Rozpoczęcie wydawania miesięcznika dla III Zakonu "Rodzia Seraficka".
1914 - Ufundowano obraz Matki Bożej Częstochowskiej w celu uproszenia opieki w czasie I wojny światowej.
Śmierć o. Benwenutego Majtlera sławnego rzeźbiarza.
1916-12-16 -
Śmierć o. Honorata Koźmińskiego, założyciela 17 zgromadzeń, autora wielu dzieł ascetycznych.
1926 - Założenie światła elektrycznego.
1937-39 - Budowa skrzydła nowicjackiego i powiększenie chóru zakonnego staraniem o. Archanioła Brzezińskiego,
komisarza prowincjalnego (w czasie okupacji zajęte przez wojska niemieckie,
po wyzwoleniu zamieniony na szpital).
1944-09-06 - Przybyli tu kapucyni warszawscy, uwolnieni z Pruszkowa po Powstaniu Warszawskim.
1945-01-16 - Oswobodzenie Nowego Miasta i klasztoru. Pierwsza ruchoma szopka urządzona na Boże Narodzenie,
przez Br. Piusa Janowskiego.
1948-50 - Remont kościoła i klasztoru.
1957-63 - Otwarto w budynku nowicjackim Niższe Seminarium Duchowne Kapucynów.
1958-08-29 - Nowicjat przeniesiono do Zakroczymia.
1958-05-13 - Straszliwy huragan zrywa blachę z całego dachu kościoła i wyrządza wiele szkód.
1961-71 - Porządkowanie i katalogowanie biblioteki i archiwum prowincji warszawskiej
przez o. Ambrożego Jastrzębskiego.
1962 - 09-30-10-07 - Obchody jubileuszu 200-lecia pobytu kapucynów w Nowym Mieście zorganizowane przez
gwardiana o. Agrypina Zajkowskiego z udziałem bp. Bronisława Dąbrowskiego z Warszawy.
1963-08-06 - Zabranie przez władze komunistyczne budynku nowicjackiego i zlikwidowanie liceum.
1964 - Założenie centralnego ogrzewania w klasztorze i kościele.
1970 - Ustawienie organów na chórze kościelnym staraniem gwardiana o. Leona Cisa.
1988-10-16 -
Beatyfikacja o. Honorata Koźmińskiego przez papieża Jana Pawła II w Rzymie.
1989-08-02 - Uroczystość dziękczynna za beatyfikację o. Honorata pod przewodnictwem
Ks. Prymasa Kard. Józefa Glempa.
1992-03-25 - Nowa diecezja łowicka otrzymuje za patrona bł. Honorata Koźmińskiego.
1992-05-03 - Poświęcenie pomnika Bł. Honorata projektu i realizacji prof. Czesława Dźwigaja z Krakowa.
1996-98 - Gruntowny remont klasztoru.
1997-10-11 -
Ogłoszenie Bł. Honorata - Patronem Nowego Miasta.
1998-10-11 - Uroczystości dziękczynne z racji X-lecia beatyfikacji O. Honorata.
1998 - Po beatyfikacji o. Pio i Kapucyńskich Męczenników II Wojny Światowej umieszczono ich obrazy
w kaplicy wielkiego krzyża.
1999-10-13 - Poświęcenie tablicy pamiątkowej ku czci bł. Honorata Koźmińskiego,
Patrona Nowego Miasta na budynku Urzędu Miasta i Gminy.
2000 -
Sanktuarium bł. Honorata jest kościołem odpustu jubileuszowego.
2001-02-02 -
Ks. bp. Ordynariusz Alojzy Orszulik wydaje dekret ustanawiający kościół kapucynów
p.w. św. Kazimierza Sanktuarium bł. Honorata Koźmińskiego i nadaje odpusty.